ตอนฉันกับสามีซื้อบ้านหลังแรกในโทรอนโตเมื่อสองสามปีก่อน เราตื่นเต้นกับการทำ แปลงปลูกดอกไม้ แต่ความที่ไม่เชี่ยวชาญ เราจึงท้อใจเมื่อปรากฏว่าหลังนำไม้ดอกพุ่มงามซึ่งเพื่อนให้เป็นของขวัญวันแต่งงานมาปลูกลงดินแล้วใบร่วงโกร๋น เราจึงขุดออก

แต่อีกสองวันต่อมา สามีก็เห็นตุ่มเล็กจิ๋วสีเขียวอยู่ตรงโคนต้นที่เราโยนทิ้ง เขาจึงเข้า ไปดูใกล้ๆที่ราก และสังเกตเห็นหน่ออ่อนสีขาวหลายหน่อแทงออกมาอย่างกล้าหาญ แสดงถึงสัญญาณชีวิต ด้วยความตั้งใจอันแน่วแน่ครั้งใหม่ เราค่อยๆแกะรากที่พันกันยุ่งเหยิงจากที่อัดแน่นอยู่ในกระถางเพาะชำซึ่งต้นไม้พันรัดอยู่ในนั้นจนเกือบไม่รอด

สิบปีให้หลัง เรารู้จักตรวจดูรากที่ขาดอากาศก่อนจะปลูกต้นกล้าที่ซื้อมา และเมื่อเวลาผ่านไป เราก็แปลกใจที่ตัวเองกลายเป็นคนทำสวนผู้มีประสบการณ์ไปเสียแล้ว แต่ก็หลังทำผิดพลาดไปเป็นกอง สิ่งสำคัญที่เราเรียนรู้นะหรือ คุณไม่จำเป็นต้องจบปริญญาเอกด้านการปลูกต้นไม้เพื่อให้มีสวนสวย จนตะลึงหรอก ขอแค่ชมชอบการปลูกต้นไม้กับทำตามคำแนะนำง่ายๆเหล่านี้ก็พอ

ใช้ประโยชน์จากเศษใบไม้

ก่อนจะค้นพบความมหัศจรรย์ของเศษใบไม้หญ้าฟาง ฉันเสียเวลาหลายบ่ายถอนหญ้าแห้วหมูกับวัชพืชอื่นๆที่ขึ้นเบียดอยู่ในสวนทิ้ง เดี๋ยวนี้ ฉันรู้แล้วว่าเมื่อเราเอาเศษหญ้าฟางมาคลุมดินระหว่างต้นจะช่วยกำจัดวัชพืช ช่วยเก็บกักความชื้นไว้ในดิน แถมยังทำให้อุณหภูมิที่รากของต้นไม้เย็นลง และช่วยเพิ่มความอุดมให้เนื้อดินเมื่อย่อยสลาย ดังนั้น จงใส่เศษใบไม้หญ้าฟางคลุมลงไปอย่างน้อยให้สูงสี่เซนติเมตร พวกเศษหญ้าที่ตัดไว้ เศษไม้ชิ้นเล็กๆ หรือเปลือกไม้แข็งๆก็ใช้ได้เหมือนกัน

ปรนเปรอดินให้ดี

"การเตรียมดินอย่างถูกต้องคือหัวใจสำคัญ" มาร์ก คัลเลน ผู้เชี่ยวชาญการทำสวน บอก เขาแนะให้ผสมอินทรียสารอย่างปุ๋ยหมักลงในดินมากๆ ใช้ส่วนผสมสามอย่างโรยทับ ได้แก่ ดินธรรมดา ดินคลุกปุ๋ย และปุ๋ยคอก "ดินที่เหมาะแก่การปลูกต้นไม้คือดินที่เก็บรักษาความชุ่มชื้น มีโพรงอากาศ น้ำหนักเบาและแตกร่วนเมื่อบีบ" คัลเลนบอก "เป้าหมายคือทำดินที่ร่วนซุย"

ลงทุนซื้อเครื่องมือทำสวน

ลดภาระงานทำสวนโดยลงทุนซื้อเครื่องมือทำสวนอย่างดีมาใช้ เครื่องฉีดน้ำที่มีคุณภาพแบบหัวฉีดปรับได้จะช่วยรดน้ำต้นไม้ให้ระหว่างคุณทำงานอื่น ฉันชอบถุงมือผ้าขนาดพอดีมือ และมีที่หุ้มกันน้ำเข้าตรงปลายนิ้ว ช่วยไม่ให้มือเลอะตอนฉันมีเวลาดูต้นไม้แค่สิบนาที เกรียงเกลี่ยดิน แผ่นนวมรองเข่า และกรรไกรเล็มกิ่งล้วนช่วยให้งานง่ายและเร็วขึ้น เครื่องมือสามชิ้นที่คัลเลนชอบใช้คือ เสียมคมๆ จอบสำหรับเกลี่ยดินให้เรียบ และคราดสำหรับลากใบไม้

ปลูกพืชพื้นถิ่น

เราค้นพบว่าไม่ควรใส่ใจกับดอกไม้จู้จี้จากแดนไกลที่ดูสวยอลังการอยู่ในร้านต้นไม้ แต่ต้องการความดูแลเอาใจใส่ยิ่งกว่าลูก ต้นไม้พื้นถิ่นมักทนต่อแมลง ความแห้งแล้ง และอากาศที่ร้อนจัดหรือเย็นจัดได้ดีกว่า

อ่านคำแนะนำที่ซองเมล็ดพันธุ์

ซองเมล็ดพันธุ์จะมีคำแนะนำที่จำเป็น จงทำตามนั้น เว้นระยะห่างตามที่บอก นึกถึงความสูงเต็มที่ของต้นเมื่อจะเลือกตำแหน่งปลูก และดูให้แน่ใจว่าต้นไม้นั้นๆชอบแดดจัดหรือแดดรำไร ต้นดาวเรืองที่เราปลูกไว้ใต้ไม้ใหญ่ที่บ้านหลังแรกมีดอกยากเพราะได้แดดรำไร พอมาปลูกที่บ้านหลังที่สอง เราเลือกตำแหน่งที่ได้รับแสงแดดจัด มันก็ผลิดอกสีเหลืองอย่างเริงร่าตลอดฤดูร้อน

อย่าทำเกินกำลัง

เริ่มจากเล็กๆ แปลงดอกไม้ขนาดใหญ่ ต้องลงเมล็ดพันธุ์มากและต้องออกแรงถอนวัชพืช เหมือนอย่างที่เพื่อนคนหนึ่งของฉันค้นพบ "ฉันสร้างปีศาจขึ้นมาตนหนึ่ง" เธอเล่าให้ฟัง "มันเอาแต่งอกขึ้นๆ ทำเอาฉันหมดความสุขในการทำสวนไปเลย" แปลงปลูกต้นไม้ขนาดกะทัดรัดที่พอดูแลไหวสักหนึ่งหรือสองแปลงอาจดูสวยตระการตาได้ เมื่อเทียบกับสวนขนาดใหญ่แต่มีต้นไม้ขึ้นรกจนเกินงาม

เข้าชมรมคนรักสวน

หาหัวข้อมาคุยกับเพื่อนๆหรือเพื่อนบ้านที่ชอบขุดดินเหมือนคุณ เพื่อนเราหลายคนซื้อบ้านหลังแรกไล่ๆกับเราและมักหยิบข้อสังเกตเกี่ยวกับต้นไม้ที่เติบโตมาคุยเปรียบเทียบ แลกเปลี่ยนคำแนะนำ แนวความคิด และแบ่งกิ่งตอนให้กันบ้าง

ฉันอยากให้คุณนึกถึงการทำสวนว่าเป็นวิธีที่ดีในการใช้เวลาอยู่กลางแจ้ง ไม่ใช่เป็นงานจำเจน่าเบื่อ ที่เรียกการทำสวนว่าเป็นงานอดิเรกเพราะมันเป็นงานอดิเรกจริงๆ ดังนั้น จงสนุกกับมันให้เต็มที่ สำหรับฉัน ความสุขที่สุดของการทำสวนคือการได้นั่งปล่อยอารมณ์ที่เก้าอี้สนาม และเฝ้าดูผีเสื้อบินร่อนอยู่ท่ามกลางต้นดาวกระจาย ขณะดอกทานตะวันเอนไหวกลางสายลมอ่อน