หลังแปรงฟัน ดิฉันชวนลูกสาววัยสี่ขวบยิ้มให้กระจกเพื่อตรวจความสะอาด ดิฉันพยายามให้กำลังใจลูกที่ทำหน้างอเป็นจวักเมื่อเห็นฟันผุของตัวเองตรงหน้า “ตอนนี้หนูยังมีฟันน้ำนมอยู่ ที่เป็นรอยผุดำๆเดี๋ยวก็งอกใหม่ได้”

ลูกสาวทำหน้าว่าเข้าใจก่อนตอบอย่างเนือยๆว่า “สีขาวๆน่ะฟันน้ำนม แต่ที่เป็นสีดำๆ เขาเรียกว่าฟันช็อกโกแลตค่ะแม่”

ตอนอายุสี่ขวบ ลูกชายผมใจจดใจจ่อรอวันเปิดเทอม เช้าวันนั้น เขารอรถมารับอย่างกระวนกระวายโดยมีแม่คอยส่ง ทันทีที่รถโรงเรียนแล่นมาเทียบและประตูรถเปิดออก ลูกรีบกระโดดขึ้นบันไดโดยไม่ชักช้า ปล่อยให้แม่ยืนน้ำตาคลออยู่ข้างล่างขณะพูดว่า “จะไม่หอมแก้มก่อนหรือ” ลูกชะงักนิดหนึ่งก่อนถอยหลังสองสามก้าว แล้วยื่นหน้าไปหอมแก้มคนขับก่อนเดินไปนั่งประจำที่อย่างเรียบร้อย

ระหว่างเดินเลือกหาซื้อของขวัญ ลูก ชายผมเกิดทำกระเป๋าสตางค์หาย แต่ ปฏิกิริยาของเขาแตกต่างจากผมมาก “แย่แล้ว” เขาโวยวาย “ถ้ามีคนเอาบัตรห้องสมุดผมไปใช้แล้วคืนหนังสือช้า มีหวังผมจ่ายค่าปรับอานแน่ๆ”

ตอนลูกสาวฉันอายุห้าขวบ ฉันให้บัตรชิงโชคแบบขูดแก่ลูกหนึ่งใบ ลูกรีบขูดแถบสีเงินทันทีด้วยความตื่นเต้น พอขูดเสร็จก็จ้องดูบัตรในมือ ถอนหายใจเฮือกใหญ่แล้วขูดต่อ จากนั้นจ้องดูบัตรอีกครั้ง “แม่ช่วยหน่อยสิ” ลูกสาวอ้อน

ฉันมองบัตรในมือลูกแล้วพูดว่า “เสียใจด้วย หนูไม่ได้รางวัล”

ลูกสาวเถียงว่า “แต่แม่ บัตรบอกว่าให้ลองอีกครั้ง”

บ่ายวันหนึ่ง พี่สะใภ้ฉันขับรถพาลูกสาวจอมซนสองคนซึ่งนั่งอยู่เบาะหลังไปทำธุระ หลังฟังลูกทั้งสองทะเลาะกันเสียงดังลั่นอยู่พักใหญ่ เธอก็หมดความอดทนจึงตะโกนบอก “หยุดเดี๋ยวนี้ ทั้งสองคน”

ลูกสาวคนโตถามว่า “แม่รู้ได้ไงว่าพวกเรากำลังทำอะไร”

“แม่มีตาหลัง” พี่สะใภ้ตอบ

สองสามสัปดาห์ต่อมา สามแม่ลูกก็นั่งรถไปด้วยกันอีกเพื่อทำธุระเหมือนเดิม “แม่ขา” ลูกสาวคนหนึ่งเรียกอย่างไร้เดียงสา “แม่ยังมีตาหลังอยู่หรือเปล่า”

“มีสิ” แม่ตอบ “ถามทำไม”

“หนูอยากให้แม่ใช้ตาหลังอ่านหนังสือเล่มนี้ให้เราฟังระหว่างขับรถไปด้วยได้ไหม”

หลานชายวัยเจ็ดขวบของฉันเพิ่งย้ายบ้านใหม่ช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา เขารู้สึกกังวลใจเมื่อวันเปิดเทอมที่โรงเรียนใหม่ใกล้เข้ามาทุกที หลังเปิดเทอมได้หลายสัปดาห์ ฉันถามว่าเขาชอบไปโรงเรียนไหมและมีเพื่อนใหม่มากไหม เขาตอบว่ารู้จักเด็กชายคนหนึ่งซึ่งตอนนี้เป็นเพื่อนสนิทกันมาก “เราสองคนมีอะไรเหมือนกันหลายอย่าง” เขาตอบ “เราถนัดขวาเหมือนกัน และชอบช็อกโกแลตแท่งเดียวกัน”