การวางแผนการลงทุน101

 

การรู้ “ความมั่งคั่งสุทธิ” ของคุณ เท่ากับการที่คุณได้รู้เกี่ยวกับ “สุขภาพทางการเงิน” ของคุณ และเมื่อคุณรู้ “ความมั่งคั่งสุทธิ” ของคุณ เท่ากับคุณได้รู้วิธีที่จะวัดการเจริญเติบโตทางการเงินของคุณ

การคำนวณ “ความมั่งคั่งสุทธิ” ทำได้ง่ายๆ เพียงนำ “ทรัพย์สิน” ของคุณ หักออกด้วย “หนี้สิน” หรือ หากพูดง่ายๆ ก็คือ เอาสิ่งที่คุณมีอยู่ หักออกด้วยหนี้ที่คุณมี แล้วจะเริ่มได้อย่างไร เริ่มจากกรอกรายการทรัพย์สินที่คุณมีอยู่พร้อมใส่มูลค่าที่คุณคิดว่าจะได้จากการขายทรัพย์สินนั้นๆ ในคอลัมน์แรก รายการเหล่านี้ประกอบด้วย

• เงินสด (เงินฝากออมทรัพย์, เงินฝากกระแสรายวัน, เงินฝากประจำ, เป็นต้น),

• ทรัพย์สินเพื่อการลงทุน (หุ้น, ตราสารหนี้, กองทุนรวม,ฯลฯ)

• อสังหาริมทรัพย์ (ทั้งเพื่ออยู่อาศัยและเพื่อการลงทุน)

• ทรัพย์สินธุรกิจ

• สิทธิการเป็นสมาชิกสโมสรต่างๆ

• เครื่องประดับ

• สังหาริมทรัพย์ เช่น รถ ฯลฯ

• ศิลปะ และ สิ่งสะสม

• เงินออมเพื่อเกษียณอายุ เช่น กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ฯลฯ

• มูลค่าเงินสดของกรมธรรม์ประกันชีวิต

 

ยกเว้นเงินสด รายการทรัพย์สินอื่นเราต้องคำนวณว่าทรัพย์สินนั้นมีมูลค่าในปัจจุบันจริงๆเท่ากับเท่าไร (มูลค่าที่เราคาดว่าจะขายได้ ณ ปัจจุบัน ไม่ใช่มูลค่าที่เราซื้อ หรือ มูลค่าที่เราอยากขาย) หรีออย่างอสังหาริมทรัพย์ ให้ใช้ราคาประเมินจากกรมที่ดินเป็นเกณฑ์

 

จากนั้นเริ่มกรอกภาระหนี้สินของคุณในคอลัมน์ที่สอง 

• สินเชื่อบ้าน

• สินเชื่อรถยนต์

• สินเชื่อเพื่อการซ่อมบำรุง

• หนี้บัตรเครดิต

• หนี้อื่นๆ

 

จากนั้น คุณก็เอาผลรวมของมูลค่าในรายการทรัพย์สิน – ผลรวมมูลค่าหนี้สิน ผลลัพธ์ที่ได้ คือ “ความมั่งคั่งสุทธิ”

หวังว่า ผลลัพธ์ที่ได้จะเป็นบวก คุณก็อยู่ในจุดเริ่มต้นที่ดีที่จะเพิ่ม “ความมั่งคั่งสุทธิ”ของคุณให้เพิ่มขึ้น แต่ถ้าผลลัพธ์ที่ได้เป็นลบ คุณก็จะต้องจริงจังในการลดภาระหนี้สิน และเพิ่มทรัพย์สิน เพื่อให้ “ความมั่งคั่งสุทธิ” เป็นบวกก่อน 

ไม่มีเกณฑ์มาตรฐานที่จะบอกว่า “ความมั่งคั่งสุทธิ” เท่าไหร่ถึงจะดี คุณเอื้อพันธ์ เพ็ชราภรณ์ ผู้บริหารฝ่ายช่องทางบริการผู้ลงทุนบุคคล บลจ. กสิกรไทย จำกัด ให้ความเห็นว่า “ความมั่งคั่งสุทธิ เป็นเครื่องมือหนึ่งในการบอกว่าเราบริหารทรัพย์สินและหนี้สินของเราอย่างไร”

 “มีสิ่งหนึ่งที่ต้องระลึกไว้เสมอ” คุณเอื้อพันธ์ พูด “คือ การสำรองสภาพคล่องยามฉุกเฉินอย่างน้อย 6 เท่าของค่าใช้จ่ายในแต่ละเดือน เงินสำรองสภาพคล่องยามฉุกเฉินนี้เป็นสิ่งจำเป็นที่คุณต้องมีก่อนที่คุณคิดจะลงทุน

 

คำแนะนำอีกอย่างที่คุณเอื้อพันธ์แนะนำก็คือ “ควรมีทรัพย์สินเพื่อการลงทุนประมาณ 60% ของความมั่งคั่งสุทธิ” คุณชินวัตร ผู้บริหาร บลจ. เกียรตินาคิน กล่าวเสริมความเห็นนี้ว่า “ทุกครัวเรือนควรมีแหล่งรายได้อย่างน้อย 2 ทาง ทางหนึ่งมาจากการทำงานหรือธุรกิจ อีกทางมาจากทรัพย์สิน ถ้าคุณมีแหล่งรายได้เพียงทางเดียว มันก็คล้ายคุณมีลูกสูบ 2 หัว แต่ทำงานได้เพียงหัวเดียว”

 

หลักทรัพย์ที่คุณสามารถลงทุนได้มีอยู่มากมาย บางอย่างฟังดูยาก บางอย่างฟังดูง่าย ในโลกแห่งความเป็นจริง นักลงทุนจะลงทุนในหลักทรัพย์ที่หลากหลาย เพราะหลักทรัพย์แต่ละอย่างจะตอบสนองเป้าหมายที่ต่างกันและมีความเสี่ยงต่างกัน

 

เมื่อคุณลงทุนใน “หุ้น” บริษัทใด เท่ากับคุณมีส่วนในความเป็นเจ้าของของบริษัทนั้นๆ ผู้ที่ลงทุนในหุ้น จะได้รับผลตอบแทน 2 รูปแบบ คือ  “เงินปันผล” และกำไรส่วนเกินจากการขายหุ้นนั้นในราคาที่สูงกว่าราคาที่ซื้อ มีหลายปัจจัยที่มีผลกระทบต่อราคาหุ้น แต่ที่สำคัญที่สุด คือ “ผลประกอบการของบริษัท”

สำหรับการลงทุนระยะยาว ผลตอบแทนจากการลงทุนในหุ้นจะดีกว่าการลงทุนในตราสารหนี้ แต่หากเป็นการลงทุนระยะสั้น ราคาหุ้นจะผันผวนมากกว่าการลงทุนอื่นๆ จึงถือได้ว่า การลงทุนในหุ้นแม้จะให้ผลตอบแทนได้สูง แต่ก็มีความเสี่ยงสูงเช่นกัน

 

เมื่อคุณลงทุนในตราสารหนี้ คุณจะมีฐานะเป็น “เจ้าหนี้” ส่วนผู้ออกตราสารหนี้ ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐ หรือ เอกชน ก็จะมีฐานะเป็น “ลูกหนี้” ผู้ออกตราสารหนี้จึงมีพันธะที่ต้องชำระคืนเงินต้น และดอกเบี้ยให้กับคุณในฐานะเจ้าหนี้ตามกำหนด อาจเป็นงวด 6 เดือน หรือ 1 ปี ก็ได้

ตราสารหนี้โดยทั่วไปมักให้ผลตอบแทนที่ต่ำเมื่อเทียบกับการลงทุนอื่นๆ แต่ก็มีความเสี่ยงต่ำเช่นกัน

หมายเหตุ ราคาตราสารหนี้จะวิ่งสวนทางกับอัตราดอกเบี้ยในตลาด เมื่ออัตราดอกเบี้ยในตลาดเพิ่มสูงขึ้น ราคาตราสารหนี้จะปรับลดลง ในทางกลับกัน เมื่ออัตราดอกเบี้ยในตลาดลดลง ราคาตราสารหนี้จะปรับสูงขึ้น แต่ถ้าคุณถือตราสารหนี้นั้นจนครบอายุตราสาร คุณก็จะได้รับเงินต้นคืน โดยไม่ถูกกระทบจากความเสี่ยงราคาตราสารหนี้ที่เปลี่ยนแปลง แต่สิ่งสำคัญที่คุณต้องคำนึง ก็คือ “เงินเฟ้อ” ศัตรูตัวสำคัญของการลงทุนในตราสารหนี้ เพราะดอกเบี้ยที่เราได้รับจากตราสารหนี้จะถูกกำหนดแน่นอนตายตัว แต่มูลค่าของเงินที่เราได้รับจะลดลงจากผลกระทบของเงินเฟ้อ นี่จึงเป็นเหตุผลที่ ชินวัตร สำราญอยู่  แนะนำ “หากจะลงทุนในตราสารหนี้ให้มองที่ “ผลตอบแทนรวม” คือ ดอกเบี้ยที่ได้รับ รวมกับกำไรที่คาดว่าจะได้จากการขายตราสารหนี้ โดยเฉพาะในกรณีที่ถือตราสารไม่ครบอายุตราสาร ซึ่งต้องคำนึงถึง ผลกระทบจากเงินเฟ้อ และ แนวโน้มอัตราดอกเบี้ยในตลาด”

 

กองทุนรวมคือ เครื่องมือในการลงทุนประเภทหนึ่งที่นำเงินของผู้ลงทุนมาลงทุนในหลักทรัพย์ต่างๆ โดยคุณไม่จำเป็นต้องลงทุนในหลักทรัพย์นั้นโดยตรง มูลค่าของกองทุนจะแปรผันขึ้นลงตามมูลค่าของหลักทรัพย์ที่กองทุนลงทุน 

กองทุนรวมจะบริหารโดย ผู้จัดการกองทุน ซึ่งจะเป็นผู้ตัดสินใจในการเลือกลงทุนหลักทรัพย์ต่างๆ จังหวะและราคาในการซื้อขายหลักทรัพย์ คุณจีรภัทร  พิมานทิพย์  ผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการ สายงานบริหารสินทรัพย์ "เวล์ธพลัส" บริษัทหลักทรัพย์เอเซียพลัส จำกัด (มหาชน) กล่าวเสริมว่า “กองทุนรวมเหมาะสำหรับผู้ที่ไม่มีเวลาในการบริหารเงินลงทุน” กองทุนดัชนี เป็นกองทุนประเภทหนึ่งที่บริหารในเชิงรับ การลงทุนและการเปลี่ยนแปลงของมูลค่าจะเลียนแบบดัชนีที่กองทุนนั้นอ้างอิง

กองทุนรวมจะมีค่าใช้จ่ายต่างๆ เช่น ค่าธรรมเนียมการจัดการ ค่าธรรมเนียมขาย ฯลฯ และเนื่องจากกองทุนรวมเป็นกลุ่มของการลงทุน จึงมักให้ผลตอบแทนที่ต่ำกว่าแต่ก็เสี่ยงน้อยกว่าการลงทุนในหุ้นโดยตรง

 

ตลาดหลักทรัพย์ กล่าวง่ายๆ ก็คือ ETF มีลักษณะการลงทุนเหมือนกองทุนดัชนี แต่ซื้อขายเหมือนหุ้น ETF มีหลายประเภททั้งที่ลงทุนในหุ้น ตราสารหนี้ สินค้าโภคภัณฑ์ ETF ที่ใหญ่ที่สุดกองทุนหนึ่ง ก็คือ ETF ที่เคลื่อนไหวตามราคาทองคำ

ETF มีค่าใช้จ่ายที่ถูกกว่าการลงทุนในกองทุนรวม เพราะคุณจะเสียค่าธรรมเนียมในการซื้อขาย ETF เท่ากับค่าธรรมเนียมในการซื้อขายหุ้น ซึ่งโดยทั่วไปต่ำกว่าค่าธรรมเนียมซื้อขายกองทุนทั่วไป และคุณสามารถซื้อขายได้ตลอดวันในราคาที่คุณพอใจ สะดวกกว่ากองทุนรวมทั่วไปที่ราคาจะกำหนดทุกสิ้นวันเท่านั้น

ในด้านความเสี่ยง ETF มีความเสี่ยงเทียบเท่ากับกองทุนดัชนี

 

เงินฝากสกุลเงินต่างประเทศ คือ การฝากเงินกับสถาบันการเงินในประเทศแต่ในสกุลเงินต่างประเทศ โดยคุณจะได้รับดอกเบี้ยตามเงื่อนไข และยังมีโอกาสได้รับกำไรจากอัตราแลกเปลี่ยนอีกต่างหาก กลไกของเงินฝากสกุลเงินต่างประเทศมีดังนี้

 

เมื่อคุณฝากเงินในบัญชีสกุลเงินต่างประเทศ ธนาคารจะแปลงเงินฝากของคุณเป็นสกุลต่างประเทศที่คุณต้องการ เมื่อเงินฝากครบกำหนดก็จะแปลงเงินฝากคุณกลับมาเป็นเงินสกุลท้องถิ่นตามเดิม ถ้าสกุลเงินต่างประเทศแข็งค่าเมื่อเทียบกับสกุลเงินท้องถิ่น คุณก็จะได้รับเงินสกุลท้องถิ่นมากขึ้น แต่ถ้าสกุลเงินต่างประเทศด้อยค่าเมื่อเทียบกับสกุลเงินท้องถิ่น คุณก็จะได้รับเงินสกุลท้องถิ่นน้อยลง ด้วยเหตุนี้ คุณชินวัตรจึงมองว่า เงินฝากสกุลเงินต่างประเทศเสี่ยงน้อยกว่าหุ้น เนื่องจากมีเพียงความเสี่ยงในความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยน แต่เสี่ยงสูงกว่าตราสารหนี้