บำบัดด้วยความหอม

นี่คือวิธีลดน้ำหนักที่ดีมากจนไม่อยากจะเชื่อว่าเป็นความจริง และกำลังเป็นที่นิยมกันอย่างกว้างขวางในสหรัฐอเมริกา ผลิตภัณฑ์เซนซา (Sensa) ยอมให้คุณกินอาหารทุกอย่างที่ชอบ ทุกเวลาที่อยากกิน และในปริมาณที่คุณต้องการ แถมยังอ้างว่าจะช่วยให้คุณลดน้ำหนักได้เดือนละ 2.3 กิโลกรัมทุกเดือนอีกด้วย

ผู้ผลิตเซนซาบอกว่าผลิตภัณฑ์ของเขาสามารถทำในสิ่งเป็นไปไม่ได้ นั่นคือทำให้คุณมั่นใจว่าปริมาณที่คุณอยากกินนั้นไม่ได้มากจนเกินไป เซนซามีลักษณะเป็นเกล็ดเล็กๆ ใช้โรยบนอาหารหรือขนมทุกชนิดที่คุณกิน เซนซาจะออกฤทธิ์กระตุ้นประสาทสัมผัสด้านรสชาติและกลิ่น เพื่อหลอกสมองให้คิดว่าคุณได้กินอาหารเข้าไปมากกว่าที่กินจริง ผู้ใช้เซนซารายงานว่า รู้สึกมีความสุขเมื่อเห็นอาหารเหลือค้างบนจาน

รสชาติของอาหารถูกกำหนดโดยกลิ่นประมาณร้อยละ 75 ถึง 90 ขึ้นกับผู็เชี่ยวชาญที่คุณคุยด้วย และเซนซาไม่ใช่ผลิตภัณฑ์เพียงชนิดเดียวในท้องตลาดอเมริกาที่อ้างว่า กลิ่นมีส่วนช่วยให้ความหิวลดน้อยลง สลิมเซนต์ (Slim Scents) มีลักษณะเหมือนแท่งปากกาบรรจุกลิ่นผลไม้หรือมินต์ (สะระแหน่) ใช้สูดดมก่อนกินอาหาร อะโรมาแพช (Aroma patch) คือแผ่นปิดผิวหนังกลิ่นวานิลลาคล้ายกับแผ่นนิโคตินปิดผิวหนังโดยปิดไว้ถาวร ทุกผลิตภัณฑ์อ้างว่ามีข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ยืนยันประสิทธิภาพ

แต่ข้อมูลดังกล่าวยังมีจำกัด ดร. อลัน เฮิร์ช นักวิทยาศาสตร์เบื้องหลังเซนซา ทำงานวิจัยด้วยตนเองในปี 2548 ผลการศึกษาครั้งนั้นทำให้เกิดเป็นผลิตภัณฑ์เซนซา งานวิจัยของเขารวบรวมข้อมูลจากอาสาสมัครมากกว่า 1,400 รายเป็นเวลานานกว่าหกเดือน ซึ่งสรุปได้ว่า อาสาสมัครมีน้ำหนักลดลงเฉลี่ย 13.8 กิโลกรัมและดัชนีมวลกายลดลง 5 หน่วย

คิมเบอร์ลี ทอปแมน โฆษกของเซนซา กล่าวว่า ผลการศึกษาดังกล่าวนำมาศึกษาซ้ำในลักษณะงานวิจัยขนาดเล็กโดยห้องปฏิบัติการอิสระ

เมื่อปีก่อน ดร. ไบรอัน รอเดนบุช รองศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาของมหาวิทยาลัยวีลลิงเยซูอิตในรัฐเวสต์เวอร์จิเนีย ทำการศึกษาขนาดเล็กและพบว่า อาสาสมัครที่สูดดมกลิ่นเปปเปอร์มินต์เป็นประจำกินอาหารโดยเฉลี่ยลดลงกว่าปกติสัปดาห์ละ 7.5 กิโลจูลส์ (ประมาณ 1.8 กิโลแคลอรี)

รอเดนบุชไม่เชื่อในประสิทธิภาพอันน่าทึ่งของเซนซาและผลิตภัณฑ์อื่นๆ เขาเสนอความเห็นว่า เราโรยเซนซาในอาหาร “พร้อมกับเกลือและความระมัดระวังที่มากกว่าปกติ” เขาจึงคิดว่าผลก็ต้องเป็นอย่างนี้

“ข้อมูลจากการศึกษาฉบับอื่นพบว่ากลิ่นเปปเปอร์มินต์สามารถเบี่ยงเบนจิตใจจากสิ่งกระตุ้นที่ทำให้รู้สึกเจ็บปวดได้” เขากล่าว ในงานวิจัยหนึ่งทดลองให้อาสาสมัครแช่มือในน้ำเย็นจัดเป็นเวลานาน “อาสาสมัครที่ดมกลิ่นเปปเปอร์มินต์สามารถแช่มือในน้ำเย็นได้นานกว่าและรู้สึกเจ็บน้อยกว่า”

รอเดนบุชเชื่อว่าปรากฏการณ์ทำนองนี้น่าจะเกิดขึ้นกับการทดลองเกี่ยวกับความอยากอาหารเช่นกัน นั่นคือ กลิ่นที่เข้มข้นสามารถเบี่ยงเบนจิตใจอาสาสมัครจากความรู้สึกไม่ดีทางร่างกาย ไม่ว่าจะเป็น ความเจ็บปวดหรือความหิว

ศาสตราจารย์ทิม จาคอบ ผู้เชี่ยวชาญด้านกลิ่นและรสจากวิทยาลัยวิทยาศาสตร์ชีวภาพ มหาวิทยาลัยคาร์ดิฟฟ์ เป็นอีกผู้หนึ่งที่ยังสงสัยในเรื่องความเกี่ยวโยงระหว่างกลิ่นที่เข้มข้นกับการลดน้ำหนัก เพราะร่างกายของเราสร้างความคุ้นเคยกับกลิ่นได้เร็วมาก แต่เขากลับยอมรับแนวคิดที่ว่ากลิ่นสามารถเบี่ยงเบนความสนใจของเราจากความเจ็บปวดหรือทำให้เราทนกับมันได้ดีขึ้น

โปรดอ่านต่อในฉบับเดือนมิถุนายน 2554