เสพติดเครื่องมือสื่อสาร

จากเฟซบุ๊กหน้าแรกของลูกน้อยจนถึงบล็อกของคุณยาย ชีวิตของเราเดี๋ยวนี้เชื่อมต่อถึงกันตั้งแต่เกิดจนตาย คุณอาจเลือกใช้ชีวิตห่างจากอินเทอร์เน็ตก็ได้ แต่จะกลายเป็นชนกลุ่มน้อยไปแล้ว ร้อยละ 95 ของครอบครัวอเมริกันส่วนใหญ่ออนไลน์วันละหลายชั่วโมง

แล้วเวลาที่หมดไปกับการออนไลน์มีผลต่อเราอย่างไรบ้าง ในแง่หนึ่ง “เทคโนโลยีช่วยเราติดต่อกับผู้คน ทำให้เรามีประสิทธิภาพ ให้เราได้ใกล้ชิดกับสถานศึกษาของลูกๆ” เฮเทอร์ คาบอต ผู้เชี่ยวชาญเรื่องชีวิตยุคดิจิทัลและบรรณาธิการของยาฮู กล่าว แต่อีกแง่หนึ่ง “การสนทนาบนโต๊ะอาหารเริ่มกลายเป็นสิ่งน่ารำคาญ” ดร. แกรี สมอลล์ อาจารย์จิตเวชศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย กล่าวในวารสาร(เอน)ไซโคโลจี ทูเดย์ (Psychology Today) (เลิกเอน) “ถ้าครอบครัวมีโอกาสกินอาหารเย็นร่วมกัน สมาชิกแต่ละคนจะรีบกินเพื่อกลับไปง่วนกับคอมพิวเตอร์ หรือทำกิจกรรมแบบดิจิทัลอื่นๆ” และถ้าคิดว่านิสัยแบบนี้เป็นเฉพาะเด็กวัยเรียนเท่านั้น คุณก็คิดผิด เพราะการกินอาหารถูกขัดจังหวะโดยผู้ใหญ่ที่กำลังออนไลน์ หรือใช้โทรศัพท์มือถือมากกว่าสาเหตุจากตัวเด็กเสียอีก

ถ้าสงสัยว่าคนในบ้านใช้เวลาไปกับการออนไลน์มากเกินไป หรือครอบครัวคุณอาจเสพติดชีวิตแบบดิจิทัล ลองพิจารณาตัวเลขจากผลสำรวจของรีดเดอร์ส ไดเจสท์/ยาฮู และฟังความเห็นของผู้เชี่ยวชาญด้านต่างๆที่เรารวบรวมมา แล้วดูว่ากรณีของคุณสู้ผลสำรวจของเราได้หรือไม่

20 ชิ้นคือจำนวนอุปกรณ์ดิจิทัลโดยเฉลี่ยในหนึ่งครัวเรือน
43% ของผู้ใหญ่คิดว่าตนใช้เวลาออนไลน์มากเกินไป
64% ของผู้ใหญ่คิดว่าเด็กใช้เวลาออนไลน์มากเกินไป
18% ของผู้ใหญ่กำหนดให้มีวันปลอดเทคโนโลยี หรือคิดจะทำเช่นนั้น

การสำรวจของรีดเดอร์ส ไดเจสท์ /ยาฮูเรื่องพฤติกรรมและทัศนคติของผู้บริโภคที่มีต่อเทคโนโลยีดิจิทัล จัดทำขึ้นเมื่อเดือนตุลาคม 2553 โดย Ipsos OTX MediaCT กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้อยู่อาศัยชาวอเมริกันจำนวน 2,003 คน อายุระหว่าง 18 ถึง 64 ปี แบ่งเป็นชายและหญิงเท่าๆกัน โดยร้อยละ 40 ของกลุ่มตัวอย่างมีเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปีในบ้าน

5 ชั่วโมงคือเวลาเฉลี่ยที่ผู้ใหญ่ใช้ออนไลน์ที่บ้านในแต่ละวัน

ความเห็นของผู้เชี่ยวชาญ
“ขณะที่คุณออนไลน์มีอะไรตื่นเต้นและน่าสนใจเกิดขึ้นมากมาย แต่ทุกชั่วโมงที่หมดไปกับหน้าจอคือเวลาที่คุณไม่ได้ให้กับครอบครัวหรือเพื่อนฝูง” เชอร์รี เทอเคิล ศาสตราจารย์ด้านจิตวิทยาแห่งสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเสตต์ กล่าวในรายการ Frontline ทางสถานีพีบีเอส เราต้องปกป้องตนเองจากความเย้ายวนของโลกเสมือน เทอเคิลแนะนำไว้ในหนังสือเล่มใหม่ของเธอชื่อ โดดเดี่ยวด้วยกัน (Alone Together) ซึ่งเกี่ยวกับผลกระทบของเทคโนโลยีต่อความสัมพันธ์ คำเตือนดังกล่าว “ไม่ใช่สำหรับวัยรุ่นเท่านั้น” เธอว่า “แต่สำหรับเราทุกคนที่ไม่อยากเหน็ดเหนื่อยกับการสร้างความสัมพันธ์กับผู้อื่น”

เทอเคิลกล่าวว่าเป็นเรื่องยากที่จะบอกเพื่อนร่วมงานว่าเขาทำให้คุณผิดหวัง หรือบอกเพื่อนว่าเขาไม่ได้รับเชิญไปงานเลี้ยงของคุณ แต่ทุกอย่างทำได้ง่ายมากถ้าส่งอีเมลแทน “เรื่องลำบากใจหลายอย่างอาจทำได้ง่ายขึ้นถ้าไม่ต้องเห็นหน้ากันจริงๆ” เธอว่า แต่อย่าหาว่าเธอเป็นพวกกลัวเทคโนโลยี “เทคโนโลยีไม่ได้เลวร้ายอะไร แค่ต้องรู้จักใช้ให้ถูกที่ถูกทางเท่านั้น”

1 ใน 16 ของเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบมีหน้าเฟซบุ๊ก
มีแล้วเสียหายตรงไหน
จากงานวิจัยหลายชิ้นเมื่อไม่เร็วๆนี้ (รวมทั้งการสุ่มตัวอย่างเล่นๆจากหน้าเฟซบุ๊กของเพื่อน) พบว่าเด็กส่วนใหญ่มีตัวตนแบบดิจิทัลก่อนจะเดินได้เสียอีก ผลการสำรวจของเอวีจีซึ่งเป็นผู้ให้บริการความปลอดภัยทางออนไลน์พบว่าเด็กวัยเตาะแตะ 9 ใน 10 มีข้อมูลของตัวเองบนอินเทอร์เน็ต

เจสซิกา กอตต์ลีบ ผู้เขียนบล็อกเกี่ยวกับการเลี้ยงเด็กและการรักษาความเป็นส่วนตัวกล่าวว่า “พ่อแม่ชอบลงรูปถ่ายลูกของตัวเองทางออนไลน์เพื่ออวดคนแปลกหน้าว่าลูกเราน่ารักน่าชังแค่ไหน และอยากให้คนทั้งโลกเห็น” สตีเฟน บัลแคม ประธานกรรมการบริหารของสถาบันความปลอดภัยทางออนไลน์สำหรับครอบครัว เตือนว่า การใส่ข้อมูลของลูกในที่สาธารณะ ทั้งชื่อจริง วันเกิด ที่อยู่ หรือแม้กระทั่งชื่อโรงเรียนหรือค่ายฤดูร้อนล้วนแต่ทำให้เด็กตกอยู่ในอันตราย “พ่อแม่ไม่ตระหนักว่าอาจมีคนขโมยข้อมูลที่พวกเขาลงไว้ทางออนไลน์ไปใช้ในทางไม่ดี เหมือนระเบิดเวลาที่ไม่รู้ว่าจะทำงานเมื่อใด” บัลแคมกล่าว

โปรดอ่านต่อในเล่ม