อีสเคีย เกาะแห่งความทรงจำ

เรื่องราวเริ่มต้นด้วยเรื่องของความรักดังที่มักจะเกิดขึ้นเสมอในอิตาลี ฤดูร้อนปีพ.ศ. 2505 ทีมงานภาพยนตร์เดินทางมาถึงเกาะอีสเคียซึ่งอยู่ห่างจากชายฝั่งเนเปิลส์ออกไปไม่ถึง 30 กิโลเมตร เพื่อถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องที่กลายเป็นตำนานภาพยนตร์ที่แพงที่สุดในโลกเรื่องหนึ่ง นั่นคือเรื่อง คลีโอพัตรา เมื่อมาถึงได้ไม่กี่วัน เรื่องราวความสัมพันธ์ฉันท์ชู้สาวของดารานำของเรื่องคือเอลิซาเบท เทย์เลอร์กับริชาร์ด เบอร์ทันก็ปะทุขึ้น และกลายเป็นที่สนใจของช่างภาพปาปารัซซีทั่วโลกเพราะทั้งสองต่างแต่งงานแล้ว ข่าวอื้อฉาวตามมาทันที พร้อมภาพถ่ายของทั้งคู่ที่ตกหลุมรักกันปานจะกลืนปรากฏตามโลเคชั่นต่างๆทั่วเกาะ

ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำเสร็จออกมาล้มเหลวและเกือบทำให้ทเวนตี เซ็นจูรี ฟอกซ์ล้มละลาย แต่ท่ามกลางเถ้าถ่านแห่งหายนะของฮอลลีวูด อีสเคียกลับแจ้งเกิดกลายเป็นดินแดนศักดิ์สิทธิ์สำหรับคนดังและนักท่องเที่ยว ที่นี่โด่งดังในเรื่องของสปาน้ำแร่ที่แช่อาบได้ตลอดทั้งปี อาหารอิตาลีภาคใต้ที่มีรสชาติจัดจ้าน และชายหาดสวยงามนัก

อเลน เดอลอง, คลินท์ อีสต์วูด และมาร์เชลโล มาสโตรอิอานนีล้วนเคยมาพักผ่อนที่เกาะนี้ในช่วงปลายทศวรรษ 1960 แม้ทุกวันนี้ คนดังอย่างฮิลารี สแวงก์, กวินเนท พัลโทร์ว, จูด ลอว์, แมตต์ เดมอนยังคงมาเยือนที่นี่เป็นประจำ โดยบ่อยครั้งมาถ่ายทำภาพยนตร์ อย่างเรื่อง The Talented Mr. Ripley หรือมาร่วมงานเทศกาลภาพยนตร์อีสเคียประจำปี

ครั้งแรกที่ผมมาอีสเคียในฤดูร้อนของปี 2512 ผมไม่รู้อะไรเลยเกี่ยวกับชื่อเสียงของเกาะที่อบอวลไปด้วยกลิ่นอายแห่งความรักและประกายดาราแห่งนี้ ตอนนั้นผมเพิ่งอายุ 14 ปี เคว้งคว้างไร้จุดหมาย หนีจากปัญหาครอบครัวในนิวยอร์ก ผมกำลังมาพบคนในครอบครัวเชื้อสายอิตาเลียนของผมเป็นครั้งแรก และไม่คาดคิดว่าการมาเยือนเพียงสามเดือนจะเปลี่ยนอะไร

แล้วผมก็ได้มาเห็นเกาะแห่งนี้เป็นครั้งแรก

ผมเดินทางมาถึงท่าเรืออีสเคียโดยนั่งเรือไฮโดรฟอยล์มาจากเนเปิลส์เหมือนนักท่องเที่ยวจำนวนมาก บ้านเรือนที่นี่ตั้งกระจัดกระจายตามเชิงเขา หลังคาสีชมพูระยิบระยับท่ามกลางแสงแดดยามบ่ายแก่ ท่าเรืออึกทึกไปด้วยกิจกรรมสารพัด ความโกลาหลของเรือที่เข้ามาเทียบท่า เสียงเครื่องยนต์รถแท็กซี่ติดเครื่องรอและมอเตอร์ไซค์ฉวัดเฉวียนไปมา และเสียงฟึดฟัดของม้าแก่ลากรถบนถนนปูด้วยหินกรวด ผมได้ยินเสียงดนตรีและเสียงร้องเพลง เจ้าหนุ่มคนขับรถแท็กซี่คนหนึ่งร้องครวญให้กับสาวคนไหนก็ได้ที่สบสายตาด้วย บอกเล่าเรื่องราวแห่งความรัก หญิงวัยกลางคนทำงานที่เคาน์เตอร์บาร์ร้องเพลงอกหักรักคุด ชาวประมงชราร้องเพลงแห่งความงามและพลังของท้องทะเลระหว่างสาวอวนขึ้นเรือ

ท้ายที่สุดผมรู้สึกเหมือนได้อยู่บ้าน

แต่ละวันของผมในอีสเคียเริ่มต้นแต่เช้าและจบลงดึกๆ ผมตั้งใจมุ่งหน้าไปยังท่าเรือตั้งแต่พระอาทิตย์ขึ้น ชาวประมงพื้นบ้านกลับเข้าฝั่งพร้อมปลาที่จับได้ โยนแหอวนและปลาเป็นๆเต็มพื้นโป๊ะ หญิงชราในเสื้อผ้าสีเข้มรีบกระโจนเข้ามาและต่อรองราคาอาหารในวันนั้น คนเร่ขายผลไม้ขับรถเฟียตเปิดข้าง จอกติดเครื่องยนต์ไว้และร้องตะโกนเร่ขายว่า “ใครอยากได้ผมบ้าง ใครอยากได้ของที่ผมมีบ้าง ผลไม้สดๆ ส่วนผมสดยิ่งกว่าผลไม้เสียอีก”

ในฤดูร้อนปีแรกนั้นผมตกหลุมรักหลายครั้ง ที่ชายหาดด้านหน้าโรงแรมโซเลมาร์ ผมพบสาวน้อยที่กระชากหัวใจผมเป็นครั้งแรก เธออายุ 11 ปี ส่วนผมอายุ 14 ปี และอะไรก็ตามที่เรียกว่าความรักของคนวัยนั้น เราก็เป็นเช่นนั้น

ผมเดินทางกลับไปที่อีสเคียอีกหลายครั้งหลังจากนั้น ในช่วงเวลาเลวร้ายที่สุดในชีวิต ผมใช้เกาะแห่งนั้นเป็นที่หลบพักและเริ่มยึดติดบางอย่างที่ไม่เปลี่ยนของที่นั่นเป็นที่พึ่ง

เหมือนเหล้ารสมะนาว ชาวบ้านอ้างว่าเหล้าหลังอาหารยอดนิยมชนิดนี้มีถิ่นกำเนิดมาจากที่นี่ (แม้ชาวบ้านที่เกาะคาปรี คู่แข่งก็อ้างแบบเดียวกัน) อีสเคียยังสืบทอดอาหารพื้นๆจากในอดีต เช่นเนื้อกระต่ายในซอสแดงข้นราดหน้าพาสตาจานโต และปลาหมึก หอย และปลาหมึกตัวเล็กย่าง

เพื่อหาความสงบ ผมหนีไปที่มารอนตี ชายหาดทรายขาวในซานแองเจโล นอกจากเสียงของเกลียวคลื่นกระทบฝั่งแล้ว มีเพียงเสียงขับกล่อมเบาๆของนักดนตรีเร่ที่เดินเล่นเพลงอยู่แถวนั้นเท่านั้น ถ้าอยากครึกครื้น ผมจะมุ่งหน้าไปที่ชายหาดคาร์ตาโรมานาซึ่งคลาคล่ำไปด้วยเด็กๆสนุกสนานกันตามชายหาด และคู่รักหนุ่มสาวจับกลุ่มเฮฮากับเพื่อนๆ โดยเปิดเสียงดนตรีสนุกสนานกระหึ่มไปด้วย

ในอีสเคีย ประวัติศาสตร์เก่าแก่มักโยงใยกับเรื่องราวแห่งความรัก ปราสาทคาสเตลโล อาราโกเนเซตั้งตระหง่านเหนือเกาะเป็นที่ซึ่งชาวอีสเคียเคยใช้หลบภัยจากโจรสลัดและผู้รุกราน จากบนนั้นมองลงไปจะเห็นภาพกว้างของเกาะแก่งและผืนน้ำที่สวยงามมหัศจรรย์จนกลายเป็นสถานที่สำหรับคู่รักมาขอแต่งงานกันนับไม่ถ้วน โบสถ์ซานตามาเรียเดลซอคคอร์โซหลังเล็กสีขาวเป็นสถานที่แต่งงานยอดนิยมของคนท้องถิ่นนั้น เมื่อเปิดหน้าต่างโบสถ์ออกไปจะแลเห็นอ่าวสีฟ้าใสด้านนอก

ค่ำคืนอันยาวนานสิ้นสุดลงที่บาร์คาลิเซ (มีสี่แห่งบนเกาะ) ทุกแห่งเสิร์ฟกาแฟและขนมเพสตรี้รสเลิศของเกาะ (ควรลองขนมรูปหอยที่ชื่อสฟูยาเตลเล) และเปิดตั้งแต่พระอาทิตย์ขึ้นจนถึงพระจันทร์เต็มดวง เปาโล มูรีโน ซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องของผม บอกว่า “ทุกสิ่งทุกอย่างเริ่มต้นและจบลงที่บาร์คาลิเซ เวลาที่คุณมีนัดกับสาว นัดเจอเธอที่นี่ เมื่อคุณมีอายุมากขึ้น ก็พาภรรยามากินมื้อค่ำนอกบ้านและเดินเล่น จากนั้นก็แวะมากินขนมที่นี่ และเมื่อเริ่มเข้าสู่วัยชราเท่าพ่อแม่ของผมก็มาที่นี่ สั่งคัมปารีและโซดา จากนั้นก็นั่งรำลึกถึงความหลังเมื่อครั้งยังเยาว์”

ที่อาบน้ำแร่อันโด่งดังของเกาะคงเป็นที่เดียวที่จะไม่ได้ยินเสียงดนตรี ไม่มีอะไรที่รบกวนความสงบของจีอาร์ดีนี เตอร์มาลี ดี อาโฟรดีเต และปาร์โก เตอร์มาลี อาโฟรตีเด อาโปลลอน ทั้งสองแห่งอยู่ที่ซานแองเจโล และที่มีชื่อเสียงที่สุดคือจีอาร์ดีนี โปไซดอนในโฟรีโอ ผู้คนนับพันๆแห่กันไปอาบโคลนร้อนและนวดตัวกันที่นั่น นักท่องเที่ยวพักผ่อนนานหลายสัปดาห์ที่บ่อน้ำร้อนในคาวา สกูราเพื่อหวังว่าจะรักษาอาการเจ็บป่วยตั้งแต่ข้ออักเสบไปจนถึงเครียดธรรมดาๆ

“ย่าไม่เคยไป” ครั้งหนึ่งย่ามาเรียเคยบอกผมว่า “ย่าไม่อยากให้ใครมาอาบน้ำให้ ที่ได้ยินมา ใครไปที่นั่นจะมีคนมาช่วยอาบน้ำให้” ผมใช้เวลาหลายบ่ายอยู่กับย่ามาเรีย เพลิดเพลินกับเรื่องเล่าของย่า ย่าเป็นผู้หญิงตัวใหญ่ ใจดี และอบอุ่น ผ่านช่วงเวลาแห่งความโหดร้ายและยากลำบากของสงครามโลกอยู่หลายปี สูญเสียลูกชายและหลานชายในไปสงคราม ย่าเป็นที่พึ่งทางใจสำหรับผมยามที่สับสนในชีวิต ขณะที่ย่าช่วยนำทางชีวิตผมให้ดีขึ้น ลุงมารีโอ คาร์คัตแทร์ราช่วยพาผมเข้าไปอยู่ในหัวใจที่ยังเต้นของอีสเคีย

โปรดอ่านต่อในฉบับเดือนสิงหาคม 2554