ลับเฉพาะลาสเวกัส

ผมไม่เล่นการพนัน ไม่ชอบอยู่ในที่ที่มีคนเยอะๆ และไม่ใช่แฟนพันธุ์แท้ของนักร้องดังอย่างเวย์น นิวทัน หรือเซลีน ดิออน วันหยุดในอุดมคติของผมคือการได้นอนบนชายหาดร้างผู้คนที่มีต้นปาล์มขึ้นเรียงรายเป็นทิวแถว แต่แล้วผมก็ถูกส่งไปลาสเวกัสนานหนึ่งสัปดาห์ ภารกิจของผมไม่มีอะไรซับซ้อน ในฐานะคนที่มาเมืองนี้เป็นครั้งแรก ผมต้องทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งว่าอะไรทำให้เมืองนี้ประสบความสำเร็จ ผมวางแผนจะเข้าไปดูเบื้องหลังการทำงานของบ่อนกาสิโนที่โด่งดังที่สุดเพื่อค้นหาความลับของเมืองที่แฟรงก์ ซินาตรา นักร้องอเมริกันชื่อดังเคยกล่าวถึงในภาพยนตร์เรื่องหนึ่งว่า “เป็นสถานที่เดียวที่เงินพูดได้จริงๆ และมันก็พูดว่า ลาก่อน”

ผมเริ่มหาคำตอบจากคนชั้นสูงซึ่งมีความหมายตรงตัวตามนั้น เพราะผมต้องขึ้นลิฟต์ไปที่ชั้น 50 ของโรงแรม เดอะ พาลาซโซ ที่มองลงมาเห็นย่านลาสเวกัส สตริปอยู่เบื้องล่าง หลังจากพนักงานโรงแรมพาผมเดินผ่านประตูหลายบานที่ล้วนปิดล็อกและไม่มีป้ายบอก เราก็มาถึงกาสิโนสุดหรูชื่อไพซาคลับ ที่ต้อนรับเฉพาะนักพนันร่ำรวยที่สุดในโลก คนกลุ่มนี้ซึ่งมีฉายาว่า “นักพนันขาใหญ่” หรือ “ปลาวาฬ” จะเดิมพันกันตาละหลายหมื่นเหรียญสหรัฐฯ ส่วนใหญ่ชอบเล่นไพ่บาคารา ส่วนคนที่ชอบเล่นสล็อตแมชชีน กาสิโนแห่งนี้กำหนดวงเงินเดิมพันไว้ครั้งละ 500 เหรียญสหรัฐฯ ซึ่งถือเป็นค่าโยก “โจรแขนเดียว” ที่แพงที่สุด

แม้ว่าลูกค้าซึ่งล้วนเป็นอภิมหาเศรษฐี และร้อยละ80 เป็นชาวเอเชียไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆขณะอยู่ในคลับ แต่พวกเขาต้องจ่ายเข้าที่แพงลิ่ว “ลูกค้าต้องเปิดบัญชีกับเราในวงเงินอย่างน้อยหนึ่งล้านเหรียญสหรัฐฯ” เคน หว่อง กรรมการบริหารไพซาคลับ กล่าว ปัจจุบันมีนักพนันระดับอภิมหาเศรษฐีทั่วโลกไม่ถึง 1,000 คน กาสิโนชั้นนำจึงต้องแข่งขันกันอย่างดุเดือดเพื่อแย่งชิงนักพนันกลุ่มนี้ “ทุกคนรู้ว่าใครคือปลาวาฬ เราแข่งกันไล่ล่าพวกเขา การรับสมาชิกต้องทำผ่านการออกบัตรเชิญเท่านั้น”

เดอะ พาลาซโซก็เหมือนกาสิโนหลายๆแห่งที่มีเครื่องบินเจ็ตส่วนตัวไว้รับส่งลูกค้าจากประเทศต่างๆ มีพ่อครัวที่บริการอาหารตลอด 24 ชั่วโมงโดยใช้เครื่องบินส่วนตัวบินไปซื้ออาหารสดถึงในเอเชีย รวมถึงมีพ่อบ้านหลายสิบคนที่พูดได้หลายภาษา โทรทัศน์ในห้องพักก็สามารถถ่ายทอดรายการจากสถานีในฮ่องกง ญี่ปุ่น และจีน เพื่อให้ลูกค้ารู้สึกเหมือนอยู่บ้าน

“เราบริการให้ทุกทุกอย่างที่ลูกค้าต้องการ” หว่องบอก เขาจะเดินทางไปเอเชียเพื่อหาซื้อซุปรังนกคุณภาพดีที่สุดให้แก่ลูกค้าขาใหญ่ พร้อมกับเล่าว่า เมื่อปีที่แล้ว ก่อนวันคริสต์มาสเพียงหนึ่งวัน มีลูกค้าขอให้เขาจัดการแสดงวันคริสต์มาสให้เป็นการส่วนตัว โดยต้องมีทั้งเปียโนพร้อมซานตาคลอสมาร้องเพลงให้ฟัง ปัญหาคือช่วงคริสต์มาสจะไม่มีการแสดงในลาสเวกัส เรียกกันว่า ช่วง “มืด” หรือช่วง “ปิดการแสดง” นักแสดงจะหยุดงานกันหมด “แต่เราไม่รู้จักคำว่าไม่” หว่องกล่าว และวันรุ่งขึ้น ลูกค้ากระเป๋าหนักของเขาก็ได้ชมการแสดงวันคริสต์มาสพร้อมฟังเพลงที่ขับร้องโดยซานตาคลอส

จากโลกนักพนันชั้นสูง ผมอยากรู้ว่านักพนันที่เหลืออีกครึ่ง หรือที่ถูกต้องเรียกว่า อีก 99% เล่นพนันกันอย่างไร และบ่อนในลาสเวกัสมีวิธีรีดเงินทุกเซ็นต์ออกจากกระเป๋าของพวกเขาอย่างไร ผมนัดพบกับ ดร. เดวิด จี. ชวาร์ตซ์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยการพนันแห่งมหาวิทยาลัยเนวาดา ที่กาสิโนซีซาร์ส พาเลซ โดยชวาร์ตซ์ซึ่งเขียนหนังสือหลายเล่มเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และจิตวิทยาการพนันตกลงจะนำผมเที่ยวบ่อนกาสิโนแบบ “คนวงใน”

บ่อนกาสิโนถูกออกแบบเพื่อดึงเงินจากกระเป๋าของบรรดานักพนัน เจ้าของกาสิโนต้องจ้างผู้เชี่ยวชาญด้านการสร้างความมึนงงกับลูกค้า ทั้งนักตกแต่งภายใน นักจิตวิทยา จนถึงนักคณิตศาสตร์การพนัน ขณะที่เราเดินเข้าไปในซีซาร์ส พาเลซที่ได้รับการตกแต่งอย่างหรูหรา ชวาร์ตซ์ยอมรับว่า “การออกแบบกาสิโนเป็นเรื่องของศิลป์มากกว่าศาสตร์” นักออกแบบจะไม่ยอมให้รายละเอียดแม้เพียงเล็กน้อยเล็ดลอดสายตาได้ เพดานกาสิโนมักสร้างให้ต่ำลงมาเพื่อทำให้นักพนันรู้สึกคุ้นเคยกับสถานที่ การออกแบบเลือกใช้เส้นโค้งกับทางเดินมากกว่าใช้เส้นตรง เพื่อให้ลูกค้ารู้สึกอยากสำรวจพื้นที่มากขึ้น

บริเวณพื้นที่สาธารณะของกาสิโนมีมีม้านั่งหรือโซฟาน้อยหรือไม่มีเลย เนื่องจากแนวคิดที่ว่า ถ้าปล่อยให้ลูกค้านั่งอยู่กับที่ กาสิโนจะไม่มีรายได้ สีที่กาสิโนนิยมใช้คือสีแดงซึ่งเชื่อกันว่าเป็นสีนำโชค และสีทองที่เป็นสีแห่งความมั่งคั่ง ส่วนสีน้ำเงินเป็นสีต้องห้าม (เพราะจะทำให้ลูกค้าดูซีดเซียวเหมือนคนป่วยไข้ ซึ่งจะมีผลกระทบต่ออารมณ์และความกระตือรือร้นที่จะเล่นพนันได้) บางคนอธิบายว่า การตกแต่งกาสิโนอย่างวิจิตรตระการตาจะช่วยเพิ่มความรู้สึกตื่นเต้นให้กับนักพนัน ชวาร์ตซ์ชี้ให้ดูพรมสีสันสดใส และกล่าวว่า “นักออกแบบต้องการสร้างสภาพแวดล้อมที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิงกับบ้านของคุณ”

ตามปกติจะออกแบบให้ลูกค้าโรงแรมต้องเดินผ่านบริเวณกาสิโนที่มีบรรยากาศอึกทึกคึกคักมีสีสันสดใสและตั้งสล็อตแมชชีนที่ดึงความสนใจก่อนถึงห้องพัก และเมื่อลูกค้าเข้าห้องพักแล้ว อาจจะพบว่าไม่มีเครื่องชงกาแฟในห้อง นี่เป็นวิธีทำให้ลูกค้าต้องลงมาดื่มกาแฟที่ร้านอาหารด้านล่าง และแน่นอนว่าการจะไปร้านอาหารก็ต้องเดินผ่านกาสิโนอีกครั้ง

ผมสังเกตว่า ในบริเวณกาสิโนไม่มีหน้าต่างหรือนาฬิกาแม้แต่เรือนเดียว นั่นเป็นเพราะพวกเขาไม่ต้องการให้ลูกค้าสนใจเรื่องอื่นนอกจากการพนันตรงหน้า บางคนกล่าวว่าในกาสิโนไม่มีทั้งกลางวันและกลางคืน มีแต่ “เวลาเล่นพนัน”เท่านั้น บางคนว่ากาสิโนมีกระจกน้อยมาก ทั้งนี้เป็นเพราะเจ้าของกาสิโนต้องการให้นักพนันคิดว่าตัวเองเป็นเจมส์ บอนด์ ไม่ใช่เจ้าหมูอ้วนจากรัฐไอโอวาที่กำลังเสียเงินให้กับตู้สล็อต ชวาร์ตซ์กับผมเดินมาหยุดอยู่ตรงหน้าตู้สล็อตที่กำลังส่งเสียงดังสนั่นหวั่นไหว ขณะที่เรายืนดูผู้หญิงคนหนึ่งกดปุ่ม “โยก” สล็อตอย่างสุดลุ้น ชวาร์ตซ์ถามผมว่า “คุณสังเกตไหมว่าเธอเกือบได้แจ็กพอตบ่อยแค่ไหน มันถูกออกแบบมาให้เป็นอย่างนั้น” สล็อต แมชชีนถูกสร้างขึ้นเพื่อทำให้นักพนันรู้สึกว่าพวกเขาใกล้จะชนะรางวัล นี่เป็นจิตวิทยาขั้นพื้นฐานที่ถูกนำมาใช้

แม้แต่เสียงก็ถูกใช้ให้เป็นประโยชน์ “กาสิโนจะเร่งเสียงสล็อตแมชชีนให้ดังขึ้นเพื่อทำให้ลูกค้าตื่นเต้นตลอดเวลา” ชวาร์ตซ์กล่าว แล้วชี้ให้ผมดูว่า แม้สล็อตแมชชีนบางตู้จ่ายรางวัลเป็นตั๋วสำหรับนำไปแลกเป็นเงินไม่ใช่เหรียญ แต่ขณะที่ตู้จ่ายตั๋วออกมา เราก็ยังได้ยินเสียงเหรียญตกลงมากระทบถาด ซึ่งเป็นเรื่องของจิตวิทยาเช่นกัน

บ่อนกาสิโนยังทดลองใช้กลิ่นด้วย โดยนักวิจัยฉีดกลิ่นดอกไม้ไว้ตามตู้สล็อตจำนวนหนึ่ง และพบว่ามีการใช้ตู้ดังกล่าวเพิ่มขึ้น 45% นอกจากนั้นจะนำจิตวิทยาไปใช้กับการวางตำแหน่งตู้สล็อต โดยเชื่อกันว่าตู้สล็อตที่ “ใจกว้าง” ซึ่งหมายถึงตู้ที่จ่ายรางวัลบ่อยกว่าตู้อื่น มักจะถูกนำไปวางในบริเวณที่มีคนเดินผ่านมาก

เนื่องจากตู้สล็อตมีสัดส่วนการทำรายได้ให้กับกาสิโนในย่านลาสเวกัสสตริปเกินกว่าครึ่งหนึ่งของรายได้ทั้งหมด การทำงานของตู้จึงได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด สล็อตแมชชีนแต่ละตู้จะถูกควบคุมโดยชิปคอมพิวเตอร์ที่ทำงานด้วยระบบการสุ่ม มีการจ่ายเงินรางวัลในอัตราที่กำหนดไว้ล่วงหน้า ดังนั้นภาพบนวงล้อที่กำลังหมุนจึงทำไว้ให้ลูกค้าชมเท่านั้น

โปรดอ่านต่อในฉบับเดือนกรกฎาคม 2554