รอบรู้เรื่องลิเบีย

“เพี้ยน”“หัวแข็ง” “สุนัขบ้า” เป็นเพียงบางส่วนของคำที่ถูกนำมาใช้กับพันเอก มูอัมมาร์ กัดดาฟี ผู้นำลิเบียวัย 69 ปี ช่วงเวลา 41 ปีที่เขาบริหารประเทศ มัวหมองไปด้วยเรื่องฉ้อฉล การเล่นพรรคเล่นพวก และความโหดเหี้ยม โฉมหน้าของกัดดาฟีในสายตาชาวโลกเปลี่ยนไปเรื่อยๆ จาก “วีรบุรุษนักปฏิวัติ” เป็น “เผด็จการมือเปื้อนเลือด” จากนั้นก็เปลี่ยนเป็น “มิตรผู้ร่วมมือกับนานาชาติ” ก่อนกลับไปเป็นแบบเดิมอีกครั้ง เป็นเวลานานแล้วที่กัดดาฟีให้การสนับสนุนการก่อเหตุรุนแรงในต่างแดนควบคู่กับการกวาดล้างกลุ่มผู้ต่อต้านในประเทศ โดยมีทรัพยากรน้ำมันและก๊าซธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์เป็นแหล่งเงินทุน
By โรเบิร์ต คีเนอร์
ขนาดตัวอักษร AA AA | พิมพ์ | อีเมล

ปัจจัยชนเผ่า
หลายคนเชื่อว่าระบบชนเผ่าอันซับซ้อนของลิเบียจะเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดต่อการกำหนดชะตากรรมของประเทศ เผ่ากัดดัดฟะของกัดดาฟี ครองอำนาจตลอด 40 ปีที่ผ่านมา เนื่องจากกัดดาฟีแต่งตั้งคนจากเผ่าของตนขึ้นนั่งตำแหน่งสำคัญ อย่างไรก็ตาม การที่กัดดาฟีใช้ความรุนแรงกับประชาชนเมื่อไม่นานมานี้อาจทำให้ชนเผ่าอื่นที่มีอำนาจพยายามแยกตัวออกมา โดยเผ่าที่น่าจับตามองที่สุดคือเผ่าวอร์ฟัลละ นักวิเคราะห์วิตกว่าความขัดแย้งระหว่างชนเผ่าที่มีกองกำลังติดอาวุธอาจก่อให้เกิดสงครามกลางเมือง
 
แผ่นดินเดือด 
การบริหารประเทศอย่างผูกขาดอำนาจของกัดดาฟีถูกสะท้อนออกมาผ่านภาวะสับสนวุ่นวาย การฉ้อฉล และความทุกข์ยาก ซึ่งช่วยตอกย้ำให้เราไม่ลืมประวัติศาสตร์ที่เต็มไปด้วยการรบราฆ่าฟันของประเทศนี้ เป็นเวลานานนับพันปีแล้วที่ดินแดนซึ่งปัจจุบันเรียกว่าลิเบีย ต้องเผชิญกับนักรบกลุ่มต่างๆ มีทั้งชนเผ่าแวนเดิลในศตวรรษที่ 5 จนถึงกลุ่มโจรสลัด และกองกำลังนาโต้ในปัจจุบัน
 
จุดตัดของความขัดแย้ง
เหตุการณ์ในลิเบียเป็นเพียงเหตุรุนแรงล่าสุดที่เกิดขึ้นบนพื้นที่ชายฝั่งของแอฟริกาเหนือ ซึ่งเป็นจุดที่แอฟริกา ยุโรป และเอเชียมาพบกัน การปะทะทางอารายธรรมเกิดขึ้นบนดินแดนนี้มานานหลายพันปีแล้ว
 
1. ชาวโรมันกับชาวคาร์เธจ ระหว่างสงครามพูนิก (ทำสงครามสามครั้ง ระหว่างปี 264 ถึง 146 ก่อนคริสตกาล) จักรวรรดิโรมันที่ผงาดขึ้นมาได้สู้รบกับจักรวรรดิคาร์เธจ ส่งผลให้นครคาร์เธจถูกทำลาย (ปัจจุบันคือตูนิเซีย) โรมันเข้ามามีอิทธิพลเหนือทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันตกแทนคาร์เธจ
 
2. เผ่าแวนเดิลกับโรมัน หลังจากบุกยึดนครคาร์เธจจากโรมันในช่วงกลางศตวรรษที่ 5 ชาวแวนเดิล ซึ่งเป็นชนเผ่าเยอรมันตะวันออกก็ต้องสูญเสียดินแดนของตนในแอฟริกาเหนือ เมื่อพ่ายแพ้ให้กับจักรพรรดิจัสติเนียนที่ 1 ใน ค.ศ. 533
 
3. สเปนกับออตโตมัน การต่อสู้ระหว่างจักรวรรดิสเปนและจักรวรรดิออตโตมันถือสงครามนองเลือดครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์โลก จักรวรรดิออตโตมันบุกมอลตาใน ค.ศ. 1565 แต่ต้องพ่ายแพ้ให้แก่เหล่าอัศวินแห่งมอลตา ส่งผลให้สเปนเข้ามามีอำนาจเหนือดินแดนแถบเมดิเตอร์เรเนียน
 
4. โจรสลัดบาร์บารี เป็นเวลาเกือบสามศตวรรษที่โจรสลัดตามแนวชายฝั่งทะเลบาร์บารี ซึ่งมีที่มั่นในโมร็อกโก ตริโปลี ตูนิส และแอลเจียร์ ก่อเหตุโจมตีเรือขนส่งทั่วภูมิภาคพร้อมจับลูกเรือเป็นทาส ชาติในยุโรปตอบโต้ด้วยการโจมตีท่าเรือริมฝั่งบาร์บารีหลายครั้ง ต่อมา สหรัฐอเมริกาสามารถปราบโจรสลัดบาร์บารีสำเร็จในการทำสงครามสองครั้งในช่วง ค.ศ. 1801 ถึง 1805 และ ค.ศ. 1815
 
5. อิตาลี เยอรมนี และฝ่ายสัมพันธมิตร อิตาลีเข้ายึดลิเบียใน ค.ศ. 1911 แต่ในสงครามโลกครั้งที่สอง ทหารฝ่ายสัมพันธมิตรรบชนะอิตาลี ทำให้กองทัพเยอรมันภายใต้การนำของเออร์วิน รอมเมลเปิดปฏิบัติการตอบโต้ อย่างไรก็ตาม เยอรมนีและอิตาลีต้องพ่ายแพ้อย่างหมดรูปให้แก่ฝ่ายสัมพันธมิตร ในการปะทะกันครั้งที่สองที่หมู่บ้านเอล อาลามีนในอียิปต์ เมื่อ ค.ศ. 1942 ความหวังของฝ่ายอักษะที่จะครอบครองแอฟริกาเหนือจึงจบสิ้นลง
 
ลิเบียหลังกัดดาฟีเป็นอย่างไร
เป็นคำถามที่ตอบยาก
ในช่วง 40 ปีที่ผ่านมา กัดดาฟีซึ่งมักเรียกตัวเองว่า “กษัตริย์แห่งกษัตริย์” ได้ทุ่มเทเวลาไปกับการบดขยี้ฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง ดังนั้นจึงไม่มีผู้ใดที่มีบทบาทเด่นพอจนถูกมองว่าอาจขึ้นสู่อำนาจต่อจากเขา อย่างไรก็ตาม มีความเป็นไปได้ที่กลุ่มชนเผ่าอาจเลือกผู้นำในกลุ่มขึ้นมา หรืออาจมีการเสนอชื่อคนในกองทัพ รวมถึงผู้นำฝ่ายค้านในต่างแดนอาจเดินทางกลับประเทศ ไม่ว่าใครจะได้ขึ้นสู่อำนาจ พวกเขาจะต้องเผชิญภารกิจที่หนักหนาสาหัส นั่นคือการสร้างชาติที่แตกเป็นเสี่ยงๆให้เป็นชาติที่ทันสมัย
 
โปรดอ่านต่อในฉบับกันยายน 2554

6
คุณชอบบทความนี้ไหม?เชิญให้คะแนน
พิมพ์ | อีเมล

เรื่องยอดนิยม ...
  1. ความทรงจำเรื่องช้าง
  2. ปฏิวัติกีฬาโอลิมปิกกันเถอะ
  3. ความสำคัญของการประท้วงด้วยความสงบ

ประเภทของ บทความ

แสดงความคิดเห็น

ชื่อ*
อีเมล*
ความคิดเห็น*
Disclaimer : Reader's Digest reserves the right and authority to display your postings or not, and modify your posts to remove offensive material, remove vulgar comments, remove insults or delete any other content deemed inappropriate, at our discretion.
ท่านต้องการอ่านทุกเดือนไหม
สมัครสมาชิกนิตยสาร รีดเดอร์ส ไดเจสท์ สรรสาระ เพียง 996 บาทต่อปี

เรื่องเด่นประจำสัปดาห์

อาหาร

เต้าหู้ผัดเต้าซี่

ผู้มีชื่อเสียง

วาทศิลป์แห่งปัญญาของในหลวง

แรงบันดาลใจ

บุคคลแห่งปีของเอเชีย

อาหาร

สลัดผักร็อกเก็ตและชีส

ท่องเที่ยว

อิสตันบูล

แรงบันดาลใจ

ราชาวานรแห่งอุปรากรปักกิ่ง

ธันวาคม 2554

วาทศิลป์แห่งปัญญาของในหลวง
ติดต่อเรา

เรื่องขำขันของคุณมีค่า 1,000 บาท

หากมีเรื่องตลกเฮฮาที่เกิดขึ้นจริง เรามีรางวัล 1,000 บาท สำหรับเรื่องที่ผ่านการคัดเลือกและได้รับการตีพิมพ์ 

ผู้โชคดีได้รับรางวัลประจำปี 2555

ติดตามผลรายชื่อผู้โชคดีที่ได้รับรางวัลจากเราได้ที่นี่