อย่าเชื่อภาพที่เห็น

ในยุคที่มีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการถ่ายภาพอย่างแพร่หลายในปัจจุบันนั้น เป็นเรื่องยากที่เราจะบอกว่าภาพไหนจริงหรือไม่จริง วันดีคืนดีเราก็อาจได้รับอีเมลซึ่งส่งต่อๆกันมา ในนั้นมีภาพสารพัดอย่าง ตั้งแต่ผลไม้ขนาดใหญ่พิลึกพิลั่นไปจนถึงภาพอุบัติเหตุสยดสยอง แม้บางภาพจะเห็นได้ไม่ยากว่าปลอมชัดๆ (เช่นภาพปลาฉลามกระโดดขึ้นจากน้ำเพื่อโจมตีเฮลิคอปเตอร์ของกองทัพบก) แต่หลายภาพอาจทำให้เราต้องคิดแล้วคิดอีกว่ามันจริงหรือไม่ เช่น ภาพผู้ชายตัวใหญ่ๆถูกงูกลืนเข้าไปทั้งตัว หรือภาพจอร์จ ดับเบิลยู. บุช ประธานาธิบดีสหรัฐฯ อ่านหนังสือกลับหัว

ภาพปลอมหรือภาพโกหกเหล่านี้ไม่ใช่ผลิตผลที่เกิดขึ้นในยุคโฟโตชอปเท่านั้น แต่มีมานานแล้วตั้งแต่ต้นทศวรรษ 1900 หรือกว่าร้อยปีมาแล้วด้วยซ้ำ เพียงแต่ช่วง 20 ถึง 30 ปีที่ผ่านมา เราทุกคนถูกหลอกบ่อยขึ้น ความจริงแล้ว การหลอกคนด้วยภาพสมัยนี้ทำได้ง่ายกว่าเมื่อก่อนมาก เพราะคนเรามักจะเชื่อสิ่งที่เห็นในภาพและขี้สงสัยน้อยกว่าคนรุ่นก่อน ด้วยเหตุนี้ เราจึงนำเสนอภาพโกหกที่โด่งดังระดับโลกก่อนจะเข้าสู่ยุคดิจิทัล

สัตว์ประหลาดลอคเนส

ยกเลิกแผนการเดินทางไปที่ทะเลสาบอินเวอร์เนส สกอตแลนด์ เสียเถิด เพราะถึงอย่างไร คุณก็ไม่มีโอกาสได้เห็นเนสซีหรอก ความจริงปรากฏชัดแล้วว่า ภาพขาวดำซึ่งถ่ายเมื่อปี 2477 นั้นเป็นภาพโกหก คริส สเปอร์ลิง สารภาพขณะใกล้จะสิ้นใจเมื่อปี 2538 ว่าเขาประดิษฐ์ภาพนี้ขึ้นพร้อมภาพอื่นๆอีกสามภาพ ช่างภาพชื่อมาร์มาดยุค เวเทอเรลเป็นคนทำหนังที่ได้รับการว่าจ้างจากหนังสือพิมพ์(เอน)เดลีเมล์(เลิกเอน) ในกรุงลอนดอนให้ไปค้นหาสัตว์ประหลาดแห่งท้องทะเล ในที่สุด หนังสือพิมพ์ก็ตีพิมพ์ภาพดังกล่าว และหลายคนเชื่อว่าเป็นภาพจริง อย่างไรก็ตาม ความจริงแล้วเนสซีในภาพคือเรือดำน้ำของเล่นสวมด้วยหัวงูทะเล แม้จะมีข้อพิสูจน์ชัดเจนว่าเป็นภาพทำขึ้น แต่หลายคนก็ยังเชื่อว่ามีสัตว์ประหลาดอาศัยอยู่ในทะเลสาบแห่งนี้อยู่ดี

นางฟ้า

มีข้อพิสูจน์ชัดเจนไหมว่านางฟ้ามีอยู่จริง ก็ไม่ถึงขนาดนั้น ภาพนี้ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของรวมภาพนางฟ้าคอตทิงลีย์ ถ่ายเมื่อปี 2460 โดยฝีมือของเอลซี ไรท์ วัย 16 กับฟรานเชส กริฟฟิทส์ ญาติผู้น้องวัยสิบขวบ เด็กหญิงทั้งสองบอกผู้ใหญ่ว่าพวกเธอไปเล่นกันนางฟ้าในสวนที่บ้านอยู่ตั้งนานและมีภาพถ่ายมายืนยันด้วย ในภาพบนสุดด้านขวา ฟรานเชสจ้องมองกล้องขณะที่มีนางฟ้าตัวน้อยๆโลดเต้นอยู่ด้านหน้าของภาพ เมื่อผู้เชี่ยวชาญด้านภาพถ่ายตรวจสอบแล้วลงความเห็นฟิล์มเนกาทีฟของภาพชุดนี้ไม่ได้ผ่านการตกแต่งใดๆเลย จึงสรุปได้ว่าเป็นภาพจริง ปี 2526 สองพี่น้องซึ่งอายุมากแล้วสารภาพว่านางฟ้าที่เห็นคือภาพตัดจากกระดาษปักลงบนพื้นสนาม ฟรานเชสเสียชีวิตเมื่อปี 2529 และในอีกสองปีต่อมา เอลซีก็ลาโลกตามลูกผู้พี่ไป

เจ้าตีนโต

ปี 2510 มีวิดีโอซึ่งถ่ายโดยโรเจอร์ แพตเทอร์สันเผยแพร่ออกมา ทำให้หลายคนเชื่อว่า นี่คือหลักฐานชั้นดีที่ทำให้สรุปได้ว่าเจ้าตีนโตมีอยู่จริง ภาพนิ่งจากวิดีโอชุดนี้คือภาพสิ่งมีชีวิตรูปร่างคล้ายวานรเพศหญิง ตัวใหญ่มาก คนทั่วไปเรียกวิดีโอชุดนี้ว่าภาพยนตร์ของแพตเทอร์สัน และเมื่อผู้ร่วมขบวนการ เรย์ วัลเวส เสียชีวิตในปี 2545 ความจริงก็ถูกเปิดเผยออกมาว่าเป็นภาพประดิษฐ์ขึ้น เจ้าตีนโตตัวนี้ความจริงแล้วคือเอลนา ภรรยาของวัลเลสเอง เธอรับหน้าที่สวมชุดกอริลลาให้ทีมงานถ่ายภาพ ส่วนรอยเท้าขนาด 16 นิ้วก็ถูกทำขึ้นเช่นกัน วอลเลสให้เพื่อนคนหนึ่งประดิษฐ์เท้าสัตว์จำพวกลิงขนาดใหญ่และรับหน้าที่สวมเอง ครอบครัวของวอลเลสอ้างว่าทีมงานทำเรื่องทั้งหมดขึ้นมาเพื่อให้เป็นเรื่องตลก แต่พอเรื่องลุกลามใหญ่โต คนที่เกี่ยวข้องก็ไม่กล้าออกมาเปิดเผยความจริงเพราะเกรงว่าทำให้บรรดาคนที่เชื่อเรื่องเจ้าตีนโตเดือดดาล

โปรดอ่านต่อในฉบับ