คุณค่าของวิตามิน

เรื่องจริงที่ไม่อาจเผย

หากคุณลองปรึกษานักโภชนาการเกี่ยวกับเคล็ดลับของการมีสุขภาพดี รับรองว่าแทบทุกรายจะแนะนำให้กินอาหารที่มีโภชนาการสมดุล (ครบถ้วนทั้ง 5 หมู่)

ชาร์ลอต หลิน นักกำหนดอาหารจากโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ กล่าวว่า “สารอาหารทั้งชนิดหลักและชนิดรองมีครบถ้วนอยู่แล้วในอาหาร หากกินวิตามินเสริมอย่างเดียวซึ่งเป็นเพียงส่วนหนึ่งของสารอาหารรอง ย่อมทำให้ร่างกายขาดสารอาหารหลัก อย่างเช่น คาร์โบไฮเดรต ไขมัน และโปรตีน ซึ่งเป็นสารจำเป็นต่อร่างกาย”

ดร. ลี ชี เป็ง ประธานสมาคมแพทย์ทางเลือกของมาเลเซีย กล่าวว่า ผู้ที่กินอาหารโภชนาการสมดุลวันละสามมื้อไม่มีความจำเป็นต้องกินวิตามินเสริมอีก ยกเว้นผู้ที่ออกกำลังกายมากกว่าห้าวันต่อสัปดาห์ หรือผู้ป่วยระหว่างการรักษาหรือระยะพักฟื้น คนกลุ่มนี้แพทย์อาจสั่งจ่ายวิตามินที่เหมาะสม แต่โดยส่วนใหญ่มักไม่จำเป็น

หากเป็นเช่นนี้แล้ว ทำไมความนิยมกินวิตามินเสริมจึงได้แพร่หลายขนาดนี้ สาเหตุประการหนึ่งอาจมาจากเมื่อปี 2545 วิทยาลัยแพทย์ฮาร์วาร์ดแนะนำให้คนทุกเพศทุกวัยกินวิตามินเสริมเป็นประจำโดยไม่คำนึงถึงสถานภาพสุขภาพ คำแนะนำนี้ยังถกเถียงกันอยู่ในปัจจุบัน ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า คนเอเชียทั่วไปมองว่ายาเม็ดวิตามินรวมมีความหมายถึง “สุขภาพดี” และเป็นเหมือนหลักประกันสุขภาพหากอาหารที่กินอยู่มีสารอาหารไม่เพียงพอ

แมนดี ซี หัวหน้านักโภชนาการของศูนย์ศึกษาโภชนาการ มหาวิทยาลัยจีนในฮ่องกง กล่าวว่า “ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารส่วนใหญ่ประกอบด้วยวิตามินและแร่ธาตุมากเพียงพอ 100 เปอร์เซ็นต์ของความต้องการในแต่ละวัน”

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีจำหน่ายในท้องตลาดปัจจุบันมีทั้งผลิตจากสมุนไพรธรรมชาติและสารสังเคราะห์ ผู้เชี่ยวชาญแนะนำหลักการเลือกซื้อวิตามินรวมว่า ชนิดที่มีส่วนผสมของสมุนไพรธรรมชาติไม่ได้หมายความว่าจะดีกว่าส่วนผสมที่เป็นสารสังเคราะห์เสมอไป ดร.ลี อธิบายเพิ่มว่า ร่างกายของเราสามารถจดจำโครงสร้างทางเคมีของวิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็นต่อการทำงานได้เสมอ ไม่ว่ามันจะมาจากธรรมชาติหรือการสังเคราะห์ขึ้นใหม่

ชาร์ลอต หลิน นักกำหนดอาหารจากโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์กล่าวเพิ่มเติมว่า สารสกัดจากสมุนไพรมีคุณภาพแตกต่างกันไปตามแหล่งเพาะปลูกและกระบวนการสกัด

เลือกซื้ออย่างไร

หากคุณต้องการซื้อวิตามินรวม ในท้องตลาดมีอยู่มากมายหลายสิบชนิด คุณจะมีวิธีเลือกอย่างไร ข้อนี้ไม่ใช่เรื่องยากเลย เพียงมองหาผลิตภัณฑ์ที่มีปริมาณวิตามินและแร่ธาตุอย่างน้อยร้อยละ 75 ของปริมาณที่แนะนำต่อวัน หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีวิตามินหรือแร่ธาตุในปริมาณสูงมาก แมนดี ซีอธิบายว่า วิตามินหรือแร่ธาตุบางชนิดหากได้รับในปริมาณสูงเกินควรอาจรบกวนการดูดซึมสารอาหารบางชนิด

“สังกะสีและวิตามินอีในปริมาณสูงอาจรบกวนการดูดซึมธาตุเหล็ก การได้รับแคลเซียมเสริมมากเกินไปอาจรบกวนการดูดซึมธาตุเหล็กจนเกิดภาวะโลหิตจางจากขาดธาตุเหล็กได้” ดังนั้นควรอ่านฉลากทั้งหมด และมองหาตารางแสดงปริมาณที่แนะนำต่อวัน

โปรดอ่านต่อในฉบับเดือนมิถุนายน 2554