ราคากับคุณค่า

ของราคาแพงที่สุดในชีวิตของฉันคือเสื้อโคตกันฝนได้ ซึ่งมีที่มาดังนี้

 

ตั้งแต่เกิดจนอายุ 40 ปี ฉันอยู่ในประเทศเชโกสโลวะเกียซึ่งปกครองด้วยระบอบคอมมิวนิสต์ ในช่วงนั้นคนธรรมดาอย่างเราไม่มีสิทธิ์ซื้อของที่ต้องการหรือจำเป็นจริงๆ แต่ซื้อได้เฉพาะของที่มีขายเท่านั้น ยิ่งไปกว่านั้นสินค้าเหล่านี้ก็ยังมีวางจำหน่ายแบบนานๆ ครั้ง

 

ค่าเช่าและอาหารถูกมากทำให้พวกเราไม่เคยรู้สึกหิว แต่นอกเหนือจากนั้นแล้วคุณภาพของสินค้าอยู่ในระดับแย่มาก ราคาแพงและกว่าจะซื้อได้ เราต้องลอชื่อรอคิวอยู่นานมากด้วย และเงื่อนไขสำคัญคือถ้ามีจำหน่าย รัฐเป็นเจ้าของทุกอย่าง เอกชนไม่สามารถถือกรรมสิทธิ์ใดๆ ค่าจ้างที่เราได้รับมาหมดไปกับสินค้าด้อยคุณภาพ แต่มีบางคนแอบสะสมไว้ซื้อรถและบ้านพักฤดูร้อน ซึ่งเป็นทรัพย์สินสองอย่างที่รัฐอนุญาตให้ถือกรรมสิทธิ์ได้

 

นี่คือที่มาของแรงบันดาลใจให้ฉันฝันอยากมีของดีๆ ในชีวิตบ้าง และของดีๆ ที่ว่าก็คือเสื้อโคตกันฝัน ฉันฝันอยากมีเสื้อกันฝนแบบเดียวที่อิงเกบอร์กเพื่อนชาวสวีดิชของแม่ใส่ตอนมาเยี่ยมครอบครัวเรา เจ้าฟ้าชายชาร์ลส์กับเจมส์ บอนด์ก็มีเสื้อโคตแบบคล้ายๆ กันนี้ ทำจากผ้าแกเบอร์ดีนผสมผ้าขนสัตว์ซึ่งกันน้ำได้ ด้านในเป็นลายตาหมากรุก กระดุมทำจากกระดูกสัตว์ กระเป๋าปะ และซับในตรงหัวไหล่ เสื้อโคตแบบนี้พัฒนามาจากเสื้อคลุมออกศึกของอังกฤษ และสำหรับฉันแล้วมันคือเครื่องหมายของความโก้หรูสง่างามของชนชั้นสูง

 

ฉันเห็นเสื้อโคตในฝันครั้งแรกที่เมืองอัมสเตอร์ดัม ช่วงไม่กี่เดือนหลังจากระบอบคอมมิวนิสต์ในรัสเซียล่มสลายเมื่อปี 2532 ทันทีที่เห็น ฉันก็รู้สึกหัวใจเต้นรัว แต่พอทราบราคาก็ใจฝ่อ เท่ากับเงินเดือนถึงสองเดือนเต็มๆ ทีเดียว แต่ฉันก็ยังอยากได้ โชคดีที่ฉันมีความสามารถพิเศษคือการออมเงิน

 

โปรดอ่านต่อในฉบับเดือนพฤศจิกายน 2554